PMR446 (bez licencji?)

12-03-2021

Czy to oznacza, że częstotliwość jest bezpłatna i można z niej korzystać do woli? Np. kupić jakiś radiotelefon i zaprogramować jedną z bezpłatnych częstotliwości? – Odpowiedź brzmi: NIE!

Wyjaśniamy!

PMR (Privative Mobile Radio) to standard, który obejmuje komunikację mobilną, typu PushToTalk (naciśnij i mów). Zazwyczaj są to systemy komercyjne, które pracują w oparciu o licencjonowane częstotliwości. Mamy tutaj więc wszelkiej maści firmy, jak: agencje ochrony, taksówki, pogotowie, straż pożarną, policję, służby bezpieczeństwa (tak – to wszystko to PMR, zwane również Professional Mobile Radio, sieci konwencjonalne czy TERTA. Te sieci mogą pracować i zazwyczaj pracują w oparciu o infrastrukturę, aby pokryć zasięgiem wymagany obszar działania, np. całego województwa. Opłata licencyjna zależna jest więc od obszaru działania sieci, ilości kanałów oraz ilość terminali abonenckich. W każdym państwie istnieje odpowiednik UKE (Urząd Komunikacji Elektronicznej), który wydaje pozwolenia na korzystanie z urządzeń radiowych na określonych warunkach i częstotliwości. Urząd taki, jednocześnie koordynuje wydane pozwolenia pod kątem propagacji fal radiowych, aby sieci nie zakłócały się wzajemnie. Stąd we wnioskach o wydanie pozwolenia należy podać energię wypromieniowaną przez antenę w dBW, wysokość zawieszenia anteny nad gruntem, rodzaj stacji, współrzędne geograficzne, typ modulacji, rodzaj służby i wiele innych informacji. W rejonach przygranicznych, wydane pozwolenia radiowe, koordynuje się z krajem sąsiednim. Na podstawie przekazanych informacji UKE modeluje zasięgi zakłóceniowe sieci radiowych, a następnie przydziela skoordynowaną częstotliwość, która nie będzie kolidowała z innymi systemami radiowymi w sąsiedztwie ale też nie wejdzie w interakcję z podobną siecią 300-400km dalej. Ale jak to się ma do PMR446? Otóż, PMR446 to taki sam system łączności jak powyżej, tylko zwolniony z opłat licencyjnych, bez zbędnej dokumentacji, dostępny dla wszystkich w formie uproszczonej. Kwestie formalne, dotyczące dopuszczenia urządzeń do pracy w sieci radiowej, są tu określone w specyfikacji ETSI, które urządzenia muszą spełniać, aby były urządzeniami PMR446 (LF).

Dzięki temu możemy wejść do sklepu, kupić 10 radiotelefonów PMR446 i zrobić sobie prywatny system łączności w 1 min. Ponieważ nie składamy wniosków o wydanie pozwolenia radiowego na korzystanie z urządzeń w celu, w miejscu, w służbie itd., odgórnie zostały określone parametry techniczne takiej sieci i zablokowane możliwości jej modyfikacji. Zatem radiotelefony PMR446 muszą mieć antenę scaloną z urządzeniem, moc wypromieniowana nie może przekroczyć 500mW ERP, nie można stosować stacji bazowych ani przenośnych repeterów (brak infrastruktury). Dostępne pasmo obejmuje zakres od 446.00625kHz do 446.09375 lub 446.19375kHz, które jest podzielone na 8 lub 16 kanałów w odstępie 12.5kHz. Stosowany jest także podział na 32 kanały FDMA co 6.25kHz. Zatem w każdym radiotelefonie PMR446, w zależności od modelu,  mamy zaprogramowane na stałe 8, 16 lub 32 częstotliwości radiowe, którymi możemy „swobodnie dysponować”. W praktyce oznacza to, wybranie jednego z wolnych kanałów, względem innych użytkowników sieci, aby sobie wzajemnie nie przeszkadzać. Wytyczne ETSI określają również sygnalizację CTCSS (38 kodów) i CDCSS (104 kody), dzięki którym możemy „odizolować” swoją konwersację od innych użytkowników na tej samej częstotliwości, aby sobie wzajemnie nie przeszkadzać.

Częstotliwości dostępne w urządzeniach PMR446 są zatem przeznaczone na współużytkowanie. UKE również wydaje komercyjne pozwolenia radiowe na współużytkowanie, z wymogiem stosowania sygnalizacji CTS. Korzystają z tego np. firmy taksówkowe, ochrona, ponieważ opłata za takie pozwolenie jest dużo niższa, od częstotliwości na wyłączność. Użytkownicy PMR446 są zobligowani do stosowania sygnalizacji CTCSS lub CDCSS, dlatego fabrycznie skonfigurowane radiotelefony mają utworzone kanały, czyli kombinacje częstotliwość + kod CTS lub DCS.

Jak widać, mowa jest o „urządzeniach PMR446”, a nie o bezpłatnej częstotliwości, bo takiej stricte nie ma. Radiotelefony PMR446 zaliczone są do urządzeń klasy 1. Interfejsy radiowe tych urządzeń, które nie są objęte opłatami licencyjnymi, są wyspecyfikowane w dokumencie Komisji Europejskiej - 2000/299/EC. Wymogi techniczne wobec urządzeń PMR446 reguluje dokument ETSI EN 303 405.

Zwracam jeszcze raz uwagę na słowo – urządzenie, które jest stosowane we wszystkich aktach prawnych i dyrektywach, zarówno krajowych jak i międzynarodowych. Zgodnie z definicją SJP jest to: «mechanizm lub zespół mechanizmów, służący do wykonania określonych czynności.

Identyfikacja legalnego urządzenia PMR446

 

Konsekwencje?

Zatem zakup „jakiegoś urządzenia” i zaprogramowanie w nim częstotliwości zarezerwowanej dla urządzeń PMR446, jest w świetle prawa - pracą bez uprawnień. W przypadku kontroli, np. przez policję, zostaje wszczęte postępowanie w sprawie używania urządzenia nadawczo-odbiorczego bez pozwolenia radiowego.

 

Źródła:

UKE
https://bip.uke.gov.pl/pozwolenia-radiowe/urzadzenia-niewymagajace-pozwolenia-/

Prawo Telekomunikacyjne
http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190002460

EC – Urządzenia Klasy 1
https://ec.europa.eu/docsroom/documents/26843

ETSI – PMR446
EN 303 405 - V1.1.1 - Land Mobile Service; Analogue and Digital PMR446 Equipment; Harmonised Standard covering the essential requirements of article 3.2 of Directive 2014/53/EU (etsi.org)

Wstęp do technologii PMR
https://www.etsi.org/technologies/mobile-radio?jjj=1613809616126